Choroby kobiece

Brak miesiączki spotykamy w ciąży, u osób niedokrwistych, gruźliczych i cierpiących na cukrzycę, przy niedorozwoju macicy i przy krwiaku macicy, a wreszcie u kobiet, którym jajniki naświetlano promieniami Rentgena i radem.

Białe upławy maciczne odchodzą prawidłowo skąpo lub obficie w czasie między jedną miesiączką a drugą. Poza tym spotykamy je przy katarach pochwy, spowodowanych najczęściej przewlekłą rzeżączką, wysiłkiem fizycznym (np. robotą ciężką przy maszynie do szycia), pasożytami, przeziębieniem, krążkami macicznymi, zapaleniem macicy, wrzodami warg macicznych, anemią. Wydzielina ta pochodzi z gruczołów śluzowych pochwy, a przy nieżytach przewlekłych także z gruczołów śluzówki macicy i jest biaława, czasami cuchnąca i gryząca tak, że wytwarza zaczerwienienie i uczucie swędzenia na wargach sromowych i na przyśrodkowych powierzchniach ud. Przy ostrym katarze uczuwa chora ponadto parcie na mocz. Gdy ostry katar przechodzi w stan chroniczny, wówczas rozwija się ponadto osłabienie ogólne, ciężkość w członkach, stan znużenia, anemia i neurastenia ogólna.

Rzeżączka u kobiet jest o wiele poważniejszą chorobą aniżeli u mężczyzn, u których rzeżączką jest zazwyczaj choroba miejscowa, gdy u kobiet jest ona chorobą ogólną, która obejmuje wszystkie narządy rodne z przydatkami i powoduje charłactwo. U kobiet powstaje rzeżączka w ten sam sposób jak u mężczyzn. W pierwszym rzędzie pochwa już w kilka dni po spółkowaniu objęta jest zakażeniem  (okres ostry), przy czym chora doznaje uczucia pieczenia i swędzenia w zaczerwienionych, zapalonych i obrzękłych wargach sromowych. Zarazem występuje wyciek ropny z pochwy, który może być tak obfity, że utrzymuje skórę okoliczną w ciągłym stanie wilgotnym i wytwarza w okolicy odbytu narośle wilgotne zwane kłykcinami ostrymi, które nie mają nic wspólnego z kłykcinami szerokimi kiłowymi. Oddawanie moczu jest bolesne, chodzenie jest utrudnione z powodu ocierania się o siebie zapalonych odcinków skóry w górnej części uda. Po 2 tygodniach choroba przechodzi w stan chroniczny, w którym wyciek jest śluzowy, podobny do białych upławów; ogólne osłabienie itd. jak przy upławach.

Ostre zapalenie macicy (ściany macicy). W odróżnieniu od kataru macicy, zapaleniem objęta jest nie tylko błona śluzowa, ale i mięsień maciczny. Powody są te same jak przy katarze (przeważnie rzeżączką), który przechodzi z śluzówki na mięsień. Objawia się ono silnymi bólami krzyżów, rozpościerającymi się w okolicę pęcherza i odbytu, bólem głowy z gorączką i osłabieniem ogólnym. Przy badaniu stwierdzamy, że macica jest znacznie powiększona, a śluzówka jest zaczerwieniona i obrzękła.

Chroniczne zapalenie macicy rozwija się z ostrego albo spowodowane jest wykroczeniami higienicznymi, popełnionymi w połogu, po poronieniu i w czasie periodu, a także przewlekłem zaparciem stolca. Stale powiększona macica uciska na pęcherz i odbytnicę, a sama jest uciskana ze strony narządów sąsiednich, wskutek czego wytwarzają się zgięcia i opadnięcie macicy oraz chroniczne katary pochwy. Chora ma uczucie ciężkości i pełności w brzuchu, uczuwa bóle w krzyżach, bóle przy chodzeniu oraz bóle w całym brzuchu, zwłaszcza w czasie periodu. Ponadto wytwarza się u niej ogólne osłabienie, anemia, brak apetytu i niechęć do spółkowania. Zapalenie to jest poza tym często powikłane wysiękami przymacicznymi (zapalenie przy- i okołomaciczne), powodującymi w następstwie zrosty itd.

Zapalenie około  i przymacicze – jest to zapalenie tkanki łącznej przymacicznej, około trąbek i jajników, które przechodzi z macicy i sprawia bóle i najrozmaitsze dolegliwości.

Pochwica – są to bóle i przeczulica w okolicy warg sromowych i pochwy, występujące przy najmniejszym podrażnieniu tych okolic wraz ze skurczem, uniemożliwiającym spółkowanie. Wywołane one są częścią przeczulicą nerwową, częścią obecnością miejscowych zapaleń, owrzodzeń itp.

Swędzenie sromu i pochwy. Przyczyny: zapalenie sromu i pochwy, u dzieci pasożyty i wypryski; poza tym samogwałt, żylaki, blizny po wrzodach, zaparcie stolca, cukrzyca, zwrócenie włosów sromowych ku wnętrzu przedsionka.

Opadnięcie pochwy jest rzadko samoistne, a zazwyczaj połączone z opadnięciem macicy. Wytwarza się ono po ciężkich porodach, po podniesieniu ciężaru itd.

Opadnięcie macicy przychodzi do skutku po wczesnym opuszczeniu łóżka po porodzie, po ciężkich robotach (dźwiganiu ciężarów itd.), przy czym macica w większym lub mniejszym stopniu wychodzi na wierzch. Polega ono na zwiotczeniu wiązadeł macicznych, którymi macica jest przymocowana do tkanek miednicy. Już w początkach objawia się ono bólami w krzyżach i parciem w dół przy periodycznym zaparciu stolca oraz bólami przy spółkowaniu. Później wypadnięta z pochwy macica zawadza przy chodzeniu.

Zgięcie, a zwłaszcza tyłozgięcie macicy, wytwarza się przy anemii, po wczesnym wstaniu z łóżka po porodzie lub poronieniu, po bardzo częstych, raz po raz po sobie następujących porodach, powodujących zwiotczenie więzadeł macicznych i przymacicznych oraz zrosty macicy, zwłaszcza z kością krzyżową. Miejscem zgięcia jest szyjka, tak że trzon macicy opada wskutek tego wprzód albo (najczęściej) w tył albo też w bok. Przy opadnięciu wprzód występują zaburzenia pęcherza skutkiem ucisku macicy na pęcherz, przy tyłozgięciach występują zaburzenia w oddawaniu stolca skutkiem ucisku na odbytnicę. Ponadto występują w tych schorzeniach macicy zaburzenia menstruacyjne wskutek utrudnienia odpływu krwi oraz bóle (kolki) maciczne wskutek zastoju w odpływie śluzu.

Rak macicy jest złośliwym nowotworem, który przez naczynia krwionośne i chłonne dostaje się w najdalsze okolice ciała i niszczy ustrój. W 1 okresie choroby nie sprawia bólu i wskutek tego chora udaje się do lekarza zazwyczaj wtedy dopiero, gdy na operację już za późno. Później bowiem bóle i krwawienia występujące po ustaniu periodu lub w międzyczasie między 2 periodami, zwracają na siebie uwagę chorej. Rak szyjki występuje po 45 roku i objawia się krwawieniem, cuchnącymi upławami oraz bólami w przymaciczach, promieniującymi ku odnóżom i dolegliwościami przy oddawaniu moczu. Rak trzonu macicy występuje po 60 roku życia. Objawy: cuchnące krwawe upławy, bóle (kolki) w dole i w krzyżach, w dalszym przebiegu bóle otrzewnowe.